1990 – nu | Praktijkavonden

Op initiatief van Alex Scholten werden in samenwerking met de volkssterrenwachten in Dieren en Lochem vrijwel maandelijks ‘praktijkavonden’ georganiseerd. Deze avonden – vooral voor medewerkers en donateurs – hadden tot doel om diverse praktische aspecten van de hobby sterrenkunde onder de aandacht te brengen. In de loop der tijd verminderde de onderlinge samenwerking en werd de frequentie wat teruggebracht. Momenteel worden deze praktijkavonden samen met de sterrenkundige vereniging Triangulum georganiseerd.

Binnen het cursusaanbod zijn tot op de dag van vandaag verschillende onderwerpen aan de orde gekomen, waaronder:

• Beginnerscursus Sterrenkunde – de ideale introductie in het heelal
• Praktische Sterrenkunde – leer zelf waarnemen en werken met telescopen
• Bouw van het Heelal – verdieping in kosmologie en het universum
• Weer en Klimaat – inzicht in weerkunde en klimaatverandering

1990 – nu | Populieren en toegangsleed

Alsof de lichthinder nog niet genoeg was, werden de alsmaar groeiende populieren aan de zuidzijde van de sterrenwacht steeds hinderlijker. De populierenrij, zowel op landgoed de Poll als op het terrein van de RGV werden te groot en belemmerden het uitzicht op de zuidelijke hemel. Op 28 mei 1991 overlegden de RGV en de VSB over onder meer de populieren. Het kadaster mat erfpachtgrenzen in. Dit leidde echter nog niet tot kap, vanwege taai verzet van de zijde van de Poll.

Pas winter 1997 konden enkele populieren, die op het terrein van de RGV stonden, worden gekapt. De meerderheid bleef helaas overeind.

Verder kampte de sterrenwacht vanaf medio jaren tachtig met een slechte toegangsweg. Pas in 2003 zou deze weg door de RGV worden geasfalteerd, helaas wilde men daarbij de parkeerplaats niet meenemen, zodat deze bij tijd en wijle nog steeds een modderpoel was. Uiteindelijk heeft VSB in 2012 zelf het voorterrein/parkeerterrein middels klinkers laten verharden.

1994 | De waarneemplaat

Medewerkers Jan Kamphuis en Willem Bentink voorzagen in 1994 het oude kijkerhok van een nieuwe verkleinde behuizing, zodat er een waarneemplateau was ontstaan met stroom voor de meegebrachte telescopen, onder waarnemers voortaan bekend als ‘de plaat’.

1994 | Shoemaker Levy 9

De waarnemingen stonden in 1994 vooral in het teken van de spectaculaire inslagen van de komeet Shoemaker Levy 9 op Jupiter, midden juni. Op de avond van woensdag 20 juni stonden op het sterrenwachtterrein maar liefst 14 kijkers opgesteld (toen een record), waardoor vele bezoekers en waarnemers dit zeldzame verschijnsel konden zien.

1994 | Meteorieten uit Afrika

Van 18 juli tot 15 augustus 1994 werd op de sterrenwacht de tentoonstelling ‘stenen uit de ruimte’ gehouden. Vele tientallen meteorieten lagen op de sterrenwacht uitgestald, verzameld door de DMS na de val van de Mbale-meteoriet te Oeganda. De tentoonstelling trok 300 bezoekers. Mede hierdoor steeg het bezoekersaantal van dat jaar opnieuw naar recordhoogte: 3048 personen.

1995 – nu | Beheerder

Hans Luidens, medeoprichter van de sterrenwacht, die na 1985 enkele jaren niet op de sterrenwacht werkzaam was, keerde in 1995 officieel terug als beheerder. In deze tijd werd ook de rieten kap van de boerderij vernieuwd.

1995 – 2001 | De prijzenkast

Piet Koning, de oprichter van de sterrenwacht, kreeg op 28 oktober 1995 de Dr. J. van der Biltprijs van de NWVS uitgereikt, vanwege zijn decennia lange inzet voor de popularisering van de sterrenkunde.

Op 8 november 1997 viel Alex Scholten, bestuurslid en programmaleider van de sterrenwacht en actief kometenwaarnemer, dezelfde eer te beurt, vanwege zijn onderzoek naar publicaties over kometen.

Op 8 maart 2001 tenslotte heeft de Internationale Astronomische Unie (IAU) naar Piet Koning een planetoïde genoemd. Een en ander als waardering voor zijn niet te stoppen ijver bij het populariseren van de sterrenkunde. De voordracht was gedaan door W. Fröger, lid van de werkgroep Maan en Planeten. Deze planetoïde heet voortaan 9707 Petruskoning.

In 1995 begon een decennium radio-astronomie op de Volkssterrenwacht Bussloo. De VSB ging in samenwerking met de volkssterrenwachten Corona Borealis te Dieren, Phoenix te Lochem, Saturnus te Nijmegen en diverse NVWS-afdelingen meedoen in het project “GeRaAs” (Gelderse Radio Astronomie), waarbij op het terrein van ieder van de deelnemende sterrenwachten een speciale Yagi-antenne werd geplaatst. Het innovatieve project sleepte dat jaar een omvangrijke subsidie in de wacht van het Anjerfonds Gelderland. GeRaAs ging succesvol van start, mede dankzij de tomeloze inzet van projectleider Hittie Dales.
GeRaAs was een stichting met het doel de radioastronomie bekend te maken bij het grote publiek en amateurs de gelegenheid te bieden radio-waarnemingen te doen, met name aan de zon. Op 7 juni 1996 vond te Bussloo de feestelijke ingebruikstelling van de Yagi-antennes plaats door de Commissaris van de Koningin van Gelderland, dr. Jan Terlouw.

Helaas kwam – mede door het plotseling overlijden van Hittie Dales in 1998 – het project in een impasse terecht en in 2002 werd de stichting GeRaAs ontbonden. De antennes werden uit de boedel geschonken aan de sterrenwachten, die ze toch al op hun terrein hadden staan resp. liggen.

Omdat andere sterrenwachten geen activiteiten meer ontwikkelden op het terrein van radioastronomie, vatte de Volkssterrenwacht Bussloo in 2001 het plan op deze eigen antenne zelf te gaan gebruiken voor zonnewaarnemingen en kreeg de “radiotelescoop” een permanente opstelling op een mast naast het observatorium. Na een enthousiaste start – met de opbouw van de antennemast en enkele keren proefdraaien – raakte het project wederom in de versukkeling doordat er alom werd getwijfeld aan de publieksfunctie van de radiotelescoop. Bovendien kregen projecten aan de Grote Kijker voorrang, vertoonde de Yagi-antenne defecten en de bijbehorende apparatuur raakte technisch achterhaald.

Het resultaat was, dat de Yagi-antenne op zijn mast naast het observatoriumgebouw geleidelijk in verval begon te raken. Bestuur en medewerkers kwamen overeen dat de vereiste nieuwe investeringen in tijd en geld niet meer zouden worden gedaan. In mei 2007 is de antenne gesloopt.

1995 – 2006 | Sterrenkunderubriek Radio Gelderland

Vanaf 1995 verzorgde Piet Koning wekelijks een sterrenkundig praatje voor Radio Gelderland. De sterrenkundige rubriek Omroep Gelderland liep van 1995 tot en met 2006, toen Piet ermee stopte. Sindsdien worden Hans Luidens en andere vrijwilligers nu en dan door omroep Voorst en/of andere radiostations gebeld voor info tijdens uitzendingen.

1996 – Uit de LSV

Al sinds 1976 was de VSB lid van de vereniging “Landelijk Samenwerkende Volkssterrenwachten”. Het doel was efficiënter subsidie binnen te halen en te verdelen. Hiervan was echter in de praktijk weinig terecht gekomen. Op 27 oktober 1996 trad de VSB wegens meningsverschillen over het beleid uit de LSV.

1996 – 1997 | Kometen

Waarnemingshoogtepunten in de jaren negentig waren twee fraaie kometen. De eerste was de spectaculaire komeet Hyakutake in de maanden maart en april 1996. Vanuit Bussloo werden vele foto’s gemaakt. In de heldere nacht 26/27 maart werd een ruim 60° lange staart bij komeet Hyakutake waargenomen.

Foto: Komeet Hyakutake (foto Willem Bentink).

De verschijning van de heldere komeet Hale-Bopp zorgde maart en april 1997 voor vele tientallen telefoontjes en vele onverwachte bezoekers. De extra kijkavond die op dinsdag 1 april werd ingelast bracht 120 mensen naar de VSB. Vanuit Bussloo werden talloze foto’s gemaakt. Dankzij de relatief donkere omstandigheden waren stof- en gasstaart van deze komeet zeer goed waarneembaar.

1997 – nu | Donkere Nachten

In 1997 was VSB één van de locaties waar de International Dark Sky Association Nederland aandacht vroeg voor een protest tegen de toenemende lichtvervuiling. Ook in de daaropvolgende jaren zouden regelmatig soortgelijke activiteiten volgen waaraan tevens organisaties als Natuurmonumenten bijdroegen.

Medewerker en bestuurslid Alex Scholten nam eind 1997 feestelijk afscheid als bestuurder en medewerker vanwege een wereldreis. Scholten was medewerker vanaf het begin en was vanaf april 1984 bestuurslid geweest; het eerste jaar als penningmeester en sinds 1985 als secretaris en programmaleider. Zijn vertrek liet een groot gat achter op de VSB.

Gelukkig nam de nieuwe medewerkster Hittie Dales van Alex de taak van programmacoördinator over. Zij kon zich bijna fulltime inzetten voor de sterrenwacht. Zij gaf de PR-activiteiten vorm, zij organiseerde en leidde de jeugdmiddagen op de sterrenwacht en gaf publieksvoordrachten. Tevens was zij de drijvende kracht achter het Radiosterrenkunde-project en ook de organisatie van het komende 25-jarig jubileum van de VSB was deels in haar handen, waarbij met sponsorhulp het in 1985 geplande “Zonnepad” zou worden gerealiseerd. Dit idee omvatte een wandelpad over het recreatieterrein Bussloo met schaalmodellen van de planeten.

De sterrenwacht werd dan ook zwaar getroffen door het plotseling overlijden van Hittie Dales op 21 februari 1998. Medewerkers en bestuur probeerden zo goed en zo kwaad als dat ging gezamenlijk al haar taken op zich te nemen. In de loop van 1999 bleek dat dat niet ging.

Betreurenswaardige meningsverschillen tussen medewerkers onderling leidde tot het vertrek van een aantal van hen, allen na lang en zeer actief aan de sterrenwacht verbonden te zijn geweest. Eind dat jaar stapten na een tumultueuze vergadering ook de bestuursvoorzitter en de penningmeester op. Oprichter Piet Koning trad ook af als bestuurder maar bleef wel als medewerker actief voor de sterrenwacht.

Gelukkig kwam uit de donateursgroep veel medewerking en kreeg de sterrenwacht in 2000 een nieuw bestuur onder leiding van Hans Jellema uit Deventer, die tot en met 2007 voorzitter is geweest. Ook werd er een handvol nieuwe medewerkers verwelkomd. Het kleine aantal actieve medewerkers is echter sinds die dagen altijd de achilleshiel van de VSB gebleven.

1999 | LSV wordt LSPS

De landelijke vereniging voor publiekssterrenwachten had zichzelf in 1999 opgeheven. De VSB had overigens in 1996 al bedankt als lid van deze vereniging. Hiervoor in de plaats kwam er een nieuwe vereniging de LSPS (Vereniging van Landelijk Samenwerkende Publiekssterrenwachten). Begin 2000 trad de VSB toe als lid.

1999 | Samenstand Venus en Jupiter

Op de avond van 23 februari 1999 was er een zeer Nauwe samenstand van Jupiter en Venus, bij schitterend helder weer. De sterrenwacht kreeg meer dan 30 telefoontjes. Omroep Gelderland en de politie werden ook platgebeld.