Jaren 2000 | Vernieuwing
2000 | Zilveren jubileum
Het “Zonnepad” kwam er niet. Maar het 25-jarig jubileum van de sterrenwacht werd in de zomer van 2000 gevierd met een groots opgezette tentoonstelling over de zon, “Hoezo Zon”, die 573 bezoekers trok. De burgemeester, de heer mr. J.H.J. van Blommestein, hoorde bij de officiële opening van de tentoonstelling, door hem verricht op 11 augustus 2000, dat er een model van het Zonnestelsel op het terrein van de sterrenwacht te zien was en dat Pluto in dat model ergens in Twello moest staan. Spontaan bood de burgervader een onderdak aan in de ontvangsthal van het gemeentehuis.
Foto: Burgemeester Van Blommestein opent de tentoonstelling Hoezo Zon, 11 augustus 2000 (foto Jan Kamphuis).
Op 18 november werd oprichter Piet Koning in het zonnetje gezet door hem tot erelid te benoemen. De donateurs hadden een bedrag van ruim ƒ 1000 bijeengebracht voor een draadloze microfoon. Met een reeds als eigen jubileumcadeau aangeschafte beamer had de VSB een naar het publiek zeer moderne presentatiemogelijkheid.
1998 – nu | Digitalisering
Computers waren inmiddels niet meer weg te denken van de sterrenwacht. Al in de loop van de jaren negentig begonnen medewerkers te experimenteren met digitale astrofotografie en digitale fotobewerking. In 1998 bouwde Astrovisie-redacteur Pieter Welters de website van de sterrenwacht. Deze site is sinds november dat jaar in de lucht en vervult een belangrijke rol in contacten met het publiek. Begin 2005 werd de site uitgebreid met de Yahoo-discussiegroep Bussloo-waarnemers, een initiatief van Jo Sanders. Ook de dia lezingen voor het publiek werden vanaf deze tijd geleidelijk gedigitaliseerd en vervangen door PowerPoint presentaties. In 2000 kreeg de sterrenwacht voor het eerst de beschikking over een projectiebeamer in de voordracht ruimte.
2000 – 2001 | Grote Kijker revisited
De Grote Kijker bleef het zorgenkindje van de sterrenwacht. De telescoop volgde niet goed. Ook het beeld liet te wensen over, met name toen bleek dat – veel kleinere – meegebrachte eigen instrumenten van medewerkers of bezoekers vaak betere beelden lieten zien dan de Grote Kijker.
Foto: Werkzaamheden aan de montering, 2001. (Jan Kamphuis).
Na het vertrek van Kaasschieter in 1999 begon de technische staf onder leiding van Marten Bosma met een revisie van de montering, die nodig was vanwege een grote afwijking in de volgnauwkeurigheid (periodieke fout). De worm, een van de draaiende onderdelen van de montering, werd vervangen. Een nieuw exemplaar was vervaardigd door metaaldraaierij Klein Klouwenberg te Deventer. De worm werd door Marten Bosma en Willem Bentink in februari 2001 ingebouwd. George de Fockert verbeterde de elektronica van de besturing en de bekabeling.
De hoofdspiegel vertoonde ondanks eerdere revisies nog steeds een optische afwijking. Opticus Ralph Ottow kreeg van de VSB eind november 2000 de opdracht de hoofdspiegel te corrigeren en opnieuw op te dampen. Helaas bleek dat het opdampen van de hoofdspiegel lang op zich liet wachten. Op 29 september 2001 bereikte de sterrenwacht uiteindelijk het verlossende bericht dat de spiegel gereed was.
De technische staf liet er geen gras over groeien en binnen een week was de Grote Kijker weer gebruiksklaar! Op de Wetenschapsdag op zondag 7 oktober 2001 kon de kijker voor het eerst worden ingezet en bleek het beeld aanzienlijk verbeterd.
2003 – nu | Skybeamers
In februari 2003 ondervonden VSB en bewoners in de omgeving van Wilp voor het eerst lichtoverlast van een skybeamer. Het modebedrijf Piet Zoomers te Wilp nam toen een permanente skybeamer in gebruik. Na gesprekken besloot de modekoning de skybeamer richting A1 te laten schijnen zodat de sterrenwacht er geen last meer van had. De plaatselijke bevolking naar verluidt nog wel. De VSB heeft altijd duidelijk gemaakt absoluut tegen het gebruik van skybeamers te zijn, ook al had de VSB er op dat moment geen directe last van.
De gemeente Voorst toonde zich weinig voortvarend in de aanpak van de overlast. Pas een uitspraak van de Raad van State op 17 mei 2006 dwong de gemeente om duidelijke afspraken met Zoomers te maken om de overlast te verminderen.
Erger werd het toen begin januari 2005 hamburgerketen McDonald’s te Deventer een skybeamer in gebruik nam die vele malen sterker was dan die van Zoomers en direct op de sterrenwacht was gericht. Door een gecombineerde actie van onder meer de VSB en de gemeente Deventer, die in dit geval wel van aanpakken wist, heeft McDonald’s de skybeamer op 24 juni 2005 buiten werking gesteld.
2004 | Venusovergang
Op 8 juni 2004 vond er een zeldzame Venusovergang over de zon plaats. Dankzij het prachtig heldere zomerweer werd het op de sterrenwacht met twintig telescopen (record) en bijna 200 bezoekers één van de drukstbezochte dagen ooit, met veel belangstelling van de media.
Foto: Het sterrenwachtterrein tijdens de Venusovergang (foto Pieter Welters).
2004 | Weerstation Bussloo
Medio 2004 kreeg Bussloo een online weerstation, uitvloeisel van een al tien jaar lopend project “Meteo Bussloo”. Medewerker George de Fockert droeg zorg voor de aanleg. De meetinstrumenten werden aan een paal bij het observatorium bevestigd met een draadloze verbinding naar de centrale unit en de webserver in het hoofdgebouw, waardoor de weergegevens op de website van de VSB door het publiek te raadplegen waren.
2005 | Nieuwe montering
De montering van de Grote Kijker gaf ondanks de nieuwe worm nog steeds een grote volgfout. Ook stabiliteit en bediening lieten veel te wensen over. Hoewel de technische staf kosten nog moeite spaarde om de montering werkend te houden kon men anno 2005 gerust stellen dat het aloude apparaat dat de 30 cm Newton droeg, niet meer aan de moderne eisen voldeed.
Foto: De inwijding van de nieuwe montering, 18 november 2005 (foto Anne Sonnenschein).
Nadat de Monteringscommissie van de Sterrenwacht, onder leiding van Marten Bosma overtuigend had aangetoond dat de oude montering aan vervanging toe was, gaf het bestuur in april 2005 fiat om “operatie Montering” in gang te zetten.
Bosma verrichtte onderzoek naar monteringen die qua specificaties geschikt zouden zijn voor de doelstellingen van ons observatorium. De keuze viel op de De Astrotechniek CP-180 montering. Deze montering was gemaakt van CNC-gefreesde onderdelen en had een zeer nauwkeurige stappenmotor-aandrijving met gecombineerde frictie- en wormwieloverbrenging. Een Astro Electronic FS2-computersturing was ingebouwd in de behuizing, en kon worden bediend met zowel een besturingskastje als een externe computer. Vanwege de florissante financiële situatie van de VSB kon financiering van de benodigde 10.000 euro geheel uit eigen middelen plaatsvinden.
Gedurende de zomer van 2005 werd de oude betonzuil gesloopt – een klus die weken in beslag nam – en een fundament voor de nieuwe montering gestort. Zes maanden lang was de Grote Kijker niet beschikbaar en werden voor het publiek kleinere telescopen ingezet.
De nieuwe montering werd op de dag van het 30-jarig jubileum op 18 november 2005 door Astrotechniek geleverd en geplaatst. Die avond werd de Grote Kijker met nieuwe montering tijdens een feestelijke bijeenkomst door voorzitter Hans Jellema ingewijd. Tevens werd op deze avond beheerder Hans Luidens benoemd tot erelid.
2006 | Blikseminslag
Op zaterdagavond 22 juli 2006 sloeg tijdens een onweersbui de bliksem in bij de sterrenwacht. Persoonlijke ongelukken en brand deden zich gelukkig niet voor, maar de schade aan elektronische apparatuur was enorm.
Een inventarisatie leerde dat onder meer alle ISDN en ADSL-apparatuur, een paar computers, de beamer, het verlichtingssysteem van de bezoekersruimte, de radioklok en het weerstation kapot waren. Tot ieders opluchting was de besturing van de gloednieuwe kijker montering onbeschadigd gebleven.
Gelukkig dekte de verzekering (Centraal Beheer Achmea) alle schade en kon het kijk-in programma gewoon doorgang vinden door de reservebeamer in te zetten.
2007 | Komeet Holmes
De maansverduistering van 3 maart, die samen viel met het weekend van de Landelijke Sterrenkijkdagen, kon onder uitstekende omstandigheden worden waargenomen vanaf VSB.
In het najaar stal komeet Holmes de show. In minder dan 48 uur nam de helderheid van komeet met een factor 500.00 toe, waardoor deze makkelijk met blote oog te zien was in het sterrenbeeld Perseus. De komeet was nog tot februari zichtbaar met het blote oog.
December 2007 nam voorzitter Hans Jellema afscheid van de VSB. Nieuwe voorzitter werd Paul Kistemaker uit Oldenzaal.
2008 | Einde van een tijdperk
Om gezondheidsredenen nam in 2008 Piet Koning (74), een van de oprichters, afscheid van VSB. Tijdens een laatste publiekslezing op 25 april werd hij in het bijzijn van zijn gezin in het zonnetje gezet voor zijn ruim 30 jaar lange bijdrage aan de activiteiten van VSB. Een toepasselijk afscheidscadeau was een serie foto’s van de naar hem vernoemde planetoïde 9707 Petruskoning.
In de afgelopen jaren werd door bestuur en medewerkers gewerkt aan een reeds lang gekoesterde wens om middels een planetarium- en tentoonstellingsruimte de publieksactiviteiten te kunnen uitbreiden. De plannen zijn daarbij in de loop der jaren geleidelijk steeds groter geworden, mede doordat de monumentale status van de boerderij ‘De Wijnbergenshof’ speciale eisen stelt aan de plannen. Ondanks steun van o.a. de Gemeente Voorst en de Rotary en Lions Twello/Voorst ontstonden er toch wat bedenkingen tegen de omvang van de plannen. Na een gezamenlijk overleg tussen bestuur en medewerkers werd in het voorjaar dan ook de knoop doorgehakt om de bouwplannen te staken.
Uiteindelijk leidden de verschillende standpunten binnen bestuur en medewerkersgroep met betrekking tot de toekomstvisie van VSB tot een breuk en vond er in de tweede helft van 2008 een volledige bestuurswisseling plaats met Alex Scholten als nieuwe voorzitter.
2009 | Internationaal jaar van de Sterrenkunde
Het ‘Internationaal Jaar van de Sterrenkunde’ werd voor de Volkssterrenwacht Bussloo een jaar met nieuwe kansen en uitdagingen.
De VSB wil zich in de regio blijven profileren als instelling voor publieksvoorlichting over sterrenkunde, ruimtevaart en aanverwante wetenschappen, waarbij zij zich richten op het algemene publiek (in het bijzonder de ‘recreatieve’ bezoeker) en op educatieve doelgroepen (basis- en voortgezet onderwijs).
In de afgelopen jaren is er relatief weinig geïnvesteerd in actualisering van het educatieve materiaal en mede daarom heeft de VSB in september een tweetal presentaties gegeven voor Rotary Voorst en Lions Voorst om na te gaan welke bijdrage zij zouden kunnen leveren aan de realisatie van onze vernieuwde toekomstplannen.
Een kleine, vernieuwde groep medewerkers slaagde er in om de tendens van dalende bezoekersaantallen een halt toe te roepen. In totaal ontving de sterrenwacht dit jaar ruim 3.200 bezoekers.
Verder namen medewerkers van de sterrenwacht deel aan het landelijk project ‘Missie Maan’. Basisscholen werden bij dit project in de gelegenheid gesteld op een vroege november- of decemberochtend met een telescoop naar de maan te kijken en eventueel één of meerdere gastlessen over de maan te volgen.
Tevens werd er dit jaar veel tijd en energie gestoken in publiciteit, onderging de website een gedaante verwisseling en werden de nodige uren gestoken in onderhoud en upgrade van het observatorium.
